< terug naar opinie-overzicht

Een dagje Brussel: hoe Timmermans het parlement inpalmt

Talenwonder zet charme in en omzeilt heikele kwesties

Jean Claude Juncker heeft grote verwachtingen van Frans Timmermans. De Nederlander moet als eurocommissaris een soort primus inter pares worden die de strijd aanbindt met overbodige bureaucratie en zorgt dat er alleen nog wetten worden ingediend waar we behoefte aan hebben.

Om andere eurocommissarissen en Europese ambtenaren in toom te houden is afgesproken dat een wetsvoorstel alleen in de Commissie wordt behandeld als supercommissaris Frans Timmermans geen bezwaar heeft. Probleempje: dit kan niet zwart op wit worden gezet want het is in strijd met het verdrag.

Timmermans heeft dus een zware taak. Hij moet, zonder formele bevoegdheid, tegen andere commissarissen zeggen dat ze zich koest moeten houden: even geen nieuwe regels voor olijfolie en schoolfruit. Het punt is alleen dat die eurocommissarissen, en in hun kielzog hun ambtenaren, vaak een grote dadendrang hebben. Timmermans zal het dus van zijn gezag moeten hebben, stelde Europarlementariër Dennis de Jong (SP) van te voren al vast. En Timmermans’ partijgenoot Paul Tang vindt dat de supercommissaris wel móet slagen om de Europese volkeren opnieuw enthousiast te maken voor het project Europa.

Vandaag, 7 oktober, was ik op uitnodiging van de Nederlandse vertegenwoordiging van het Europees Parlement in Brussel om te zien hoe Timmermans het eraf bracht. Zo’n hoorzitting is geen ABC’tje. Stuntelende kandidaat-commissarissen worden hard aangepakt door het Europees Parlement. De Brit Hill (kandidaat voor financiën) werd weggehoond omdat hij niet wist wat eurobonds zijn. De Spanjaard Cañete (energie en klimaat) werd stevig aan de tand gevoeld wegens vrouwonvriendelijke opvattingen en dubieuze belangen in de olie-industrie. De Sloveense Bratušek kreeg onder uit de zak omdat ze (volgens CDA‘er Jeroen Lenaers) geen enkele vraag over energie bevredigend kon beantwoorden. En dan is er nog een Hongaar die eigen land ijverig de rechtstaat heeft helpen afbreken en straks de hoeder van Europees burgerschap wil zijn.

Anders dan deze brekebenen hield Timmermans zich uitstekend staande in een krachtenveld van politieke groeperingen die elkaars kandidaten uit puur politieke overwegingen soms de grond in boren. Hij had zich prima voorbereid, gaf waar mogelijk inhoudelijke reacties, en omzeilde delicate kwesties met ontwijkende antwoorden waar je niks aan hebt maar waar je ook geen bezwaar tegen kunt maken. Sophie in ’t Veld vroeg hem bijvoorbeeld hoe hij de andere commissarissen in het gareel denkt te krijgen zonder formeel veto. Antwoord Timmermans: ‘Ik zal met iedereen zo goed mogelijk samenwerken.’ Op z’n Opsteltens, maar dan behendiger.

Het meest onder de indruk was ik van de manier waarop hij zijn charme inzette. Duitsers, Britten, Fransen, Italianen en Nederlanders kregen allemaal antwoord in hun eigen taal. Parlementariërs smullen daarvan. En ook als Timmermans de taal niet spreekt, krijgt de vragensteller een persoonlijk antwoord dat een glimlach ontlokt. Tegen de Poolse parlementariër Andrzej Duda, die schertsend vroeg of ie ook in zijn landstaal antwoord kon krijgen, zei de kandidaat-commissaris: ‘Dat zal helaas niet gaan. Maar u spreekt hier wel met iemand wiens vader zeventig jaar geleden werd bevrijd door Poolse soldaten.’

Een Britse UKIP'er foeterde over ‘moordenaars en verkrachters die we het land niet kunnen uitzetten omdat ze een beroep kunnen doen op Europese regels voor gezinsvorming’. Timmermans palmde hem in met de mededeling dat uitgerekend Winston Churchill zich sterk had gemaakt voor the rule of law. Welke Engelsman durft het woord van Churchill in twijfel te trekken?

De CU-politicus Peter van Dalen vroeg om inspiratie in plaats van irritatie, en werd op zijn wenken bediend. ‘De EU is nog steeds een bron van inspiratie,’ counterde Timmermans. Hij gaf er direct een concreet plan bij: lastenverlichting voor het midden- en kleinbedrijf, want dat is goed voor de werkgelegenheid. Hij had ook een handreiking voor Van Dalen: ‘Samen met uw parlement willen we de Europese Raad ervan overtuigen dat we de impact assessments gaan uitbreiden.' Dus vaker kijken of wetten werken.

En zo ging dat nog even door. Hij boog met parlement mee als dat nuttig was en zette een islamcrititus van de PVV op zijn nummer om applaus te oogsten. Timmermans weet als geen ander hoe hij zo’n zaal moet bespelen. Met zijn overtuigingskracht is hij volgens mij geknipt voor Europees supercommissaris.

 

 

< terug naar opinie-overzicht