< terug naar werk-overzicht

Publicatie over politiek/bestuur

Artikel over dualisme in de gemeenteraad

Opdrachtgever: Rotterdams Dagblad

PUBLICATION_DATE: 20020206 AUTHOR: Peter Louwerse HEADLINES: 'Ik ben benieuwd wat u ervan gaat maken' LEAD: Daar is hij dan, de profeet van het dualisme. Helemaal uit het hoge noorden naar Capelle aan den IJssel gekomen, om de plaatselijke politici en ambtenaren bij te praten over de komende veranderingen in het gemeentelijk bestel. Peter Louwerse Capelle aan den IJssel - Prof. mr. D.J. Elzinga, voorzitter van de staatscommissie dualisme en lokale democratie. Zijn naam alleen al heeft vele burgemeesters, raadsleden en ambtenaren slapeloze nachten bezorgd. Want er gaat heel wat veranderen als de Eerste Kamer op 26 februari het wetsvoorstel 'Dualisering gemeentebestuur' aanvaardt. Grote veranderingen, zoals de komst van de raadsgriffier. En de burgemeester krijgt het moeilijker. Die is straks niet alleen voorzitter van de gemeenteraad, maar ook van het college van b en w. Functies die wel eens kunnen botsen. Maar Elzinga heeft ook kleinere wijzigingen op zijn geweten, zoals de nieuwe indeling van de raadszalen. In de raadszaal staat hij er ontspannen bij, microfoon in de hand. Hij moet zijn verhaal al vaak afgestoken hebben. Toch doet hij het ook in Capelle weer enthousiast. Met prikkelende voorbeelden. "Stel: Kombrink wordt wethouder in Capelle." Dat kan namelijk, als wethouders straks geen raadsleden hoeven te zijn. Ja, zelfs van buiten de gemeente mogen komen. Het voorbeeld slaat aan: "Laat Kombrink maar in Rotterdam blijven," zegt een raadslid. Gegrinnik. Kernpunt van de nieuwe wet, benadrukt de hoogleraar staatsrecht, blijft de ontvlechting van de gemeenteraad en het college van b en w. "Bij de bevolking bestaat het beeld dat alles eerst binnenskamers wordt dichtgetimmerd, voordat men met een standpunt naar buiten komt. Men laat de eigen wethouder, die deel uitmaakt van de fractie, niet graag vallen. Je lost het intern op." Bolkestein Natuurlijk kan er in de nieuwe situatie ook overleg zijn tussen de raadsfractie en de bevriende wethouder, zoals dat tussen regering en parlement ook gebeurt in het torentjesoverleg. "Maar binnen de gemeente overdrijft men." Hij noemt voormalig VVD-fractievoorzitter Bolkestein een voorbeeld van een politicus die goed kon laveren tussen onafhankelijkheid en gebondenheid. "Hij steunde het kabinet, maar voelde zich ook verantwoordelijk voor het profiel van de fractie. En dat scoorde." Of dat straks binnen de gemeenten ook zal werken, is maar de vraag. "Het ligt ook aan de politieke cultuur," meent de hoogleraar. "Ambtenaren en bestuurders presenteren een kant-en-klaar voorstel en willen dat er doordrukken. Dan krijg je verzet. Als je een paar keer een referendum hebt gehad, leer je dat vanzelf af." Hij raadt bestuurders dan ook aan om de burgers opener tegemoet te treden. "In zo'n procedure heb je geen verliezers." Juist de procedures zijn verantwoordelijk voor de slechte beeldvorming waarmee gemeenten te kampen hebben. Over de producten is de bevolking door de bank genomen wel tevreden, zo blijkt uit onderzoek. Elzinga weet dat de nieuwe aanpak geen garantie is voor succes. "Maar als je niets doet, weet je zeker dat je geen succes hebt," meent hij. "Wat wij hier doen is monumentenrestauratie, met de kans dat het gebouw alsnog instort." Overigens is hij niet somber gestemd over de inspanningen van de Nederlandse gemeenten op het terrein van de bestuurlijke vernieuwing. "De grote steden," zegt hij, "pakken alle veranderingen goed op. Maar sommige landelijke gemeenten zijn minder ver." Dan vertrekt hij. Gehaast, want hij moet de trein halen. Zijn afscheidsgroet aan de toehoorders: "Ik ben benieuwd wat u ervan gaat maken."

< terug naar werk-overzicht